
Potrzeby pokarmowe roślin strączkowych
Rośliny strączkowe różnią się od wielu innych upraw ze względu na zdolność do współpracy z bakteriami wiążącymi azot. W ramach tej symbiozy roślina przekazuje mikroorganizmom produkty fotosyntezy, natomiast bakterie dostarczają azot potrzebny do prawidłowego wzrostu i funkcjonowania roślin.
Z tego względu strączkowe nie wymagają takiego samego poziomu zewnętrznego nawożenia azotowego jak wiele innych gatunków. Nie oznacza to jednak, że nie potrzebują odpowiedniego żywienia. Prawidłowa dostępność pozostałych makro- i mikroelementów może wspierać tworzenie brodawek korzeniowych, sprawność fotosyntezy oraz późniejsze plonowanie.
Molibden, cynk i bor
Molibden jest jednym z najważniejszych mikroelementów w żywieniu roślin strączkowych, ponieważ uczestniczy w działaniu enzymów związanych z wiązaniem i przemianami azotu. Jego odpowiednia dostępność ma znaczenie dla prawidłowego tworzenia i funkcjonowania brodawek korzeniowych.
Cynk uczestniczy w procesach związanych z fotosyntezą, syntezą białek oraz metabolizmem azotu. Bor z kolei ma znaczenie dla wzrostu i elongacji komórek oraz prawidłowego rozwoju tkanek. Niedobór któregokolwiek z tych składników może ograniczać prawidłowy rozwój roślin nawet wtedy, gdy współpraca z bakteriami brodawkowymi przebiega poprawnie.
Magnez, siarka, fosfor i potas
Magnez jest składnikiem chlorofilu, dlatego wpływa na sprawność procesu fotosyntezy. Siarka uczestniczy natomiast w budowie białek, a jej odpowiednia dostępność jest ważna dla prawidłowego metabolizmu roślin.
Duże znaczenie mają również fosfor i potas. Bakterie wiążące azot nie zwiększają zasobności roślin w te dwa pierwiastki, dlatego muszą być one dostarczane zgodnie z potrzebami uprawy. Fosfor wspiera przemiany energetyczne i rozwój systemu korzeniowego, a potas uczestniczy między innymi w gospodarce wodnej i regulacji procesów fizjologicznych.
- Molibden wspiera procesy związane z funkcjonowaniem brodawek korzeniowych.
- Cynk i bor uczestniczą w fotosyntezie, syntezie białek i rozwoju tkanek.
- Magnez i siarka mają znaczenie dla chlorofilu i budowy białek.
- Fosfor i potas muszą być dostarczane niezależnie od symbiozy z bakteriami wiążącymi azot.
Nawożenie a brodawkowanie i plonowanie
Prawidłowo rozwinięte brodawki korzeniowe są ważnym elementem odżywiania azotowego roślin strączkowych. Ich tworzenie i aktywność zależą jednak nie tylko od obecności bakterii, ale również od odpowiednich warunków wzrostu i dostępności składników odżywczych.
W badaniu z 2014 roku dotyczącym grochu oceniano wpływ dolistnego stosowania boru i molibdenu. Uzyskano wzrost plonowania sięgający 15,96%. Wynik pokazuje, że odpowiednie uzupełnienie mikroelementów może wspierać rozwój i plonowanie roślin strączkowych, jednak efekt należy zawsze oceniać w odniesieniu do warunków konkretnego doświadczenia i potrzeb plantacji.
Nawożenie dolistne może być pomocne szczególnie wtedy, gdy pobieranie składników z gleby jest ograniczone. Nie powinno jednak zastępować prawidłowego bilansowania podstawowego nawożenia ani oceny kondycji systemu korzeniowego.
Zbilansowane żywienie roślin strączkowych
Symbioza z bakteriami wiążącymi azot zmniejsza potrzebę dostarczania tego składnika z zewnątrz, ale nie zastępuje pozostałych elementów programu żywieniowego. Rośliny nadal potrzebują fosforu, potasu, magnezu, siarki oraz odpowiedniej ilości mikroelementów.
Każdy gatunek i każda plantacja mogą mieć inne wymagania. Dlatego zamiast stosować jednakowy program nawożenia dla wszystkich roślin strączkowych, warto regularnie obserwować ich kondycję i reagować na rzeczywiste potrzeby.
Zanim wykonasz zabieg, sprawdź:
- Czy rośliny prawidłowo tworzą brodawki korzeniowe?
- Czy stanowisko zapewnia odpowiednią dostępność fosforu, potasu, magnezu i siarki?
- Czy występuje ryzyko niedoboru molibdenu, cynku lub boru?
- Czy plan nawożenia nie obejmuje tych samych składników w kilku produktach?
- Czy termin i warunki pogodowe sprzyjają skutecznemu nawożeniu dolistnemu?

