Chelaty glicynowe żelaza w żywieniu zwierząt

Rola żelaza w organizmie zwierzęcia

Żelazo jest jednym z podstawowych mikroelementów potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu zwierząt. Uczestniczy przede wszystkim w tworzeniu hemoglobiny odpowiedzialnej za transport tlenu, ale bierze również udział w przemianach energetycznych, pracy enzymów oraz funkcjonowaniu układu odpornościowego.

Niedobór żelaza może prowadzić do niedokrwistości, osłabienia organizmu, wolniejszego wzrostu i pogorszenia przyrostów masy ciała. Szczególne znaczenie ma to u młodych, intensywnie rozwijających się zwierząt, takich jak prosięta i cielęta, których zapotrzebowanie na żelazo może być wysokie w stosunku do dostępnych rezerw.

Dlaczego biodostępność żelaza ma znaczenie?

Sama zawartość żelaza w dawce pokarmowej nie określa jeszcze, jaka część pierwiastka zostanie rzeczywiście wykorzystana przez organizm. Znaczenie ma jego forma chemiczna, skład całej diety, wiek zwierzęcia oraz warunki panujące w przewodzie pokarmowym.

Jednym ze sposobów zwiększenia dostępności mikroelementu jest jego chelatowanie. W chelatach glicynowych jon żelaza jest związany z glicyną, czyli prostym aminokwasem. Taki kompleks ma za zadanie stabilizować mikroelement i ograniczać jego niekorzystne reakcje z innymi składnikami obecnymi w przewodzie pokarmowym, które mogłyby zmniejszać możliwość jego wykorzystania.

Chelaty glicynowe w żywieniu młodych zwierząt

Problem niedoboru żelaza jest szczególnie istotny u prosiąt. Młode zwierzęta rodzą się z ograniczonym zapasem tego pierwiastka, a przy szybkim tempie wzrostu rezerwy są stosunkowo szybko wykorzystywane. Jednocześnie mleko lochy nie dostarcza wystarczającej ilości żelaza, aby całkowicie pokryć potrzeby intensywnie rozwijającego się organizmu.

Podobna zależność może występować u cieląt, u których prawidłowe zaopatrzenie w żelazo ma znaczenie dla produkcji czerwonych krwinek, transportu tlenu oraz tempa wzrostu. W obu przypadkach suplementację należy jednak rozpatrywać w odniesieniu do całej dawki pokarmowej i rzeczywistego zapotrzebowania zwierząt.

Praktyczne porady: przy ocenie potrzeby suplementacji żelaza uwzględnij wiek zwierząt, tempo wzrostu, skład całej dawki oraz pozostałe źródła mikroelementów. Samo zwiększenie ilości żelaza nie musi oznaczać jego lepszego wykorzystania przez organizm.
Rekomendacja produktowa: Glystar Forte Fe-16 jest źródłem żelaza w formie chelatu glicynowego i zawiera 16% Fe. Produkt może być wykorzystywany jako element programu żywieniowego ukierunkowanego na dostarczenie dobrze dostępnego żelaza. Dobór dawki powinien uwzględniać wymagania żywieniowe danej grupy zwierząt i cały skład mieszanki paszowej.
  • Chelat glicynowy łączy żelazo z aminokwasem – glicyną.
  • Forma mikroelementu wpływa na możliwość jego wykorzystania przez organizm.
  • Szczególnej uwagi wymagają szybko rosnące młode zwierzęta.
  • Suplementację należy zawsze oceniać w odniesieniu do całej dawki pokarmowej.

Badania nad chelatem glicynowym żelaza u prosiąt

W badaniu z 2022 roku oceniono wpływ dodatku chelatu glicynowego żelaza w żywieniu 80 prosiąt w wieku 28 dni. Zwierzęta otrzymujące dietę wzbogaconą w chelat osiągały w całym 28-dniowym doświadczeniu średni dzienny przyrost masy ciała wynoszący 375,61 g, w porównaniu z 329,37 g w grupie kontrolnej.

W drugiej części doświadczenia różnica była większa i wynosiła 464,31 g wobec 386,79 g dziennie. Zaobserwowano również zmiany w pobraniu paszy, stężeniu żelaza w surowicy oraz wybranych wskaźnikach związanych z metabolizmem i funkcjonowaniem organizmu.

Badacze analizowali również częstość występowania biegunek, strukturę mikrobioty jelitowej i wybrane parametry stresu oksydacyjnego. Część uzyskanych wyników wskazywała na korzystne zmiany, jednak ich interpretacja powinna uwzględniać warunki konkretnego doświadczenia, wiek zwierząt i zastosowany sposób żywienia.

Żelazo jako element zbilansowanego żywienia

Chelaty glicynowe są jednym ze sposobów dostarczania mikroelementów, ale ich skuteczność należy rozpatrywać w kontekście całego programu żywieniowego. Na wykorzystanie żelaza wpływają pozostałe składniki dawki, stan przewodu pokarmowego, tempo wzrostu oraz obecność innych mikroelementów.

Zbyt mała podaż żelaza może prowadzić do niedoborów, natomiast jego ilość nie powinna być zwiększana bez uwzględnienia rzeczywistego zapotrzebowania. W praktyce ważna jest więc nie tylko koncentracja pierwiastka w paszy, ale także jego forma i biodostępność.

Linie Glystar i Glystar Forte obejmują także glicynowe formy innych mikroelementów, m.in. cynku, manganu i miedzi. Pozwala to dopasowywać źródła poszczególnych składników mineralnych do potrzeb zwierząt i sposobu bilansowania mieszanek.

Zanim wykonasz zabieg, sprawdź:

  • Czy dawka pokarmowa pokrywa zapotrzebowanie zwierząt na żelazo?
  • Czy pozostałe składniki mieszanki nie dostarczają już znacznych ilości tego mikroelementu?
  • Czy forma żelaza jest odpowiednio dobrana do wieku i grupy zwierząt?
  • Czy obserwowane problemy mogą rzeczywiście wynikać z niedoboru żelaza?
  • Czy dawkowanie dodatku jest zgodne z zaleceniami dla konkretnego produktu i sposobu żywienia?
Chelat glicynowy żelaza w żywieniu zwierząt
Źródła naukowe wykorzystane w redakcji:
Ma i in., 2022, DOI: 10.3389/fvets.2022.876965

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close